ABD, uranyum zenginleştirme işlemini durdurana dek İran'a yaptırımları kaldırmayacak

ABD Başkanı Joe Biden, 20 Ocak'ta başkanlık koltuğuna oturduktan sonraki ilk televizyon mülakatını CBS kanalına verdi. Tamamı bugün yayınlanacak röportajın İran'la ilgili yayınlanan bölümünde Biden, nükleer anlaşmaya dair önemli açıklamalarda bulundu. Biden, "Önce ABD, İran'ı müzakere masasına getirmek için yaptırımları kaldıracak mı?" şeklindeki soruya, "Hayır. Önce onların uranyum zenginleştirmeyi durdurması gerekiyor." yanıtını verdi.

Biden'den Çin'le ilişkilerde "aşırı rekabetçi" olacakları mesajı

Biden, Pekin yönetimi ile çatışmaya dayalı olmayan ilişkiler kurmayı amaçladıklarını ancak daha rekabetçi olacaklarını vurguladı. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'i her ikisinin de devlet başkanı yardımcılığı yaptıkları dönemden tanıdığını ifade eden Biden, Şi hakkında "Çok akıllı, çok sert fakat bedeninde tek bir küçük demokratik kemik dahi bulunmayan biri." yorumunda bulundu. Şi ile yapacağı ilk görüşmede ona ilişkilerde çatışmaya ihtiyaç olmadığını söyleyeceğini dile getiren Biden, "Ancak aşırı rekabet olacak ve bunu onların bildiği gibi yapmayacağız çünkü O (Şi) da bunun işaretlerini veriyor." dedi. Biden, Trump yönetiminden farklı olarak ilişkilerde "uluslararası kurallara odaklanan bir yol benimseyecekleri" değerlendirmesinde bulundu. ABD Başkanı Biden, 4 Şubat'ta Dışişleri Bakanlığında yaptığı dış politika içerikli konuşmasında Çin'i "ABD'nin en önemli küresel rakibi" şeklinde tanımlamıştı.

İran ile nükleer anlaşma

Biden yönetimi, daha önceki açıklamalarında belirli şartların gerçekleşmesi halinde İran'la nükleer anlaşmaya yeniden dönme niyetinde olduğunu bildirmişti. İran lideri Ayetullah Ali Hamaney, ülkesinin nükleer anlaşmadan kaynaklanan taahhütleri yerine getirmesi için önce ABD'nin tüm yaptırımları kaldırması gerektiğini belirtmişti. İran ile ABD, Çin, Fransa, Almanya, Rusya ve İngiltere arasında 2015'te Tahran'ın nükleer faaliyetlerinin düzenlendiği ve denetim altına alındığı bir anlaşma imzalanmıştı. Donald Trump'ın başkanlığa gelmesinin ardından ABD, 8 Mayıs 2018'de anlaşmadan tek taraflı çekilerek, İran'a yeniden yaptırım uygulamaya başlamıştı. Tahran da yaptırımlara karşılık 5 Ocak 2020'de anlaşmadaki taahhütlerini tamamen durdurmuş ve yüksek düzeyde uranyum zenginleştirme işlemi dahil bir dizi adım atmıştı. ABD'de göreve gelen Joe Biden yönetimi, Tahran'ın anlaşmadaki taahhütlerini yerine getirmesi halinde anlaşmaya geri döneceklerini duyurmuştu. İran ise anlaşmadan çekilen taraf olarak öncelikle ABD'nin anlaşmaya dönmesi ve yaptırımları kaldırması gerektiğini bildirmişti.