İsrail basını: “Trump'ın 4 milyar dolarlık yardımı durdurma kararı Tel Aviv'de şaşkınlıkla karşılandı”

ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail'e yapılması planlanan 4 milyar dolarlık askeri yardımı durdurma kararı Tel Aviv yönetiminde ve savunma bürokrasisinde büyük "şaşkınlıkla" karşılandı.

İsrail devlet televizyonu KAN'ın haberine göre, Trump'ın ABD'de ara seçimlerin düzenlendiği gün açıkladığı "beklenmedik" karar, İsrail Savunma Bakanlığı ile ordu kademelerinde şaşkınlığa yol açtı.

KAN'a konuşan ve adı açıklanmayan İsrailli üst düzey bir güvenlik yetkilisi, "Bu açıklamayı beklemiyorduk. Hele ki bugün hiç beklemiyorduk. Amerikalılarla sürekli diyalog halindeyiz ancak şaşırdığımızı söyleyebiliriz." ifadelerini kullandı.

İsrailli yetkili ayrıca, ilgili teknik ve uzman makamlara henüz resmi tebligatı ulaşmayan kararın olası askeri ile finansal sonuçlarını inceleyeceklerini kaydetti.

- İsrail Maliye Bakanlığı karardan habersizdi

Yedioth Ahronot gazetesi ise İsrail Maliye Bakanlığının Trump'ın 4 milyar dolarlık yardımı kesme kararından önceden haberdar olmadığını ve gelişmenin bakanlıkta şaşkınlıkla karşılandığını yazdı.

Tel Aviv'deki güvenlik ve ekonomi çevrelerinde, Trump’ın nihai amacının ABD'nin Tel Aviv'e her yıl sağladığı 3,8 milyar dolarlık güvenlik yardımını ve 2028 sonuna kadar geçerliliği bulunan ikili güvenlik anlaşmasını tamamen feshetmek olduğu ileri sürüldü.

- "Netanyahu, hanesine bir başarısızlık daha yazdırdı"

İsrailli muhalif lider Yair Golan, ABD Başkanı Trump'ın kararına tepki göstererek, "Başbakan Binyamin Netanyahu hanesine bir başarısızlık daha yazdırdı." değerlendirmesinde bulundu.

Golan, ABD merkezli X sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, "Amerikan yardımının kesilmesi, İsrail'in güvenliğine ve ülkedeki yaşam kalitesine vurulmuş ağır bir darbedir. Böylesine kritik bir dönemde güvenlik ihtiyaçlarının finansmanını tamamen İsrail halkının sırtına yüklenecektir." ifadelerini kullandı.

Kararın İsrail'in savunma harcamalarının zirve yaptığı, silah stoklarının takviye edilmeye çalışıldığı ve İran saldırılarının ardından hava savunma sistemlerinin yıprandığı bir süreçte geldiğine dikkati çeken Golan, şunları kaydetti:

"Sorumlu bir başbakan Amerikan yardımını sonlandırmaz aksine artırılması için mücadele ederdi. Netanyahu güvenlik ve ekonomi krizini derinleştiriyor, İsrail'in geleceğini riske atıyor."

- Trump, İsrail'e 4 milyar dolarlık yardımın durdurulacağını açıkladı

ABD Başkanı Trump yaptığı açıklamada, Washington yönetiminin İsrail’e sağlayacağı 4 milyar dolarlık yardımın durdurulacağını belirterek "Artık İsrail'e para vermeyeceğiz." ifadesini kullanmıştı.

Yıl sonuna kadar yardımın kesilmesi hususunda mutabık kalındığını belirten Trump, acil ihtiyaç halinde ABD'nin İsrail'e destek verebileceğini eklemişti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise 23 Ekim'de Tel Aviv yönetiminin savunma bütçesine aktarılan milyarlarca dolarlık ABD yardımına atıfla, "Buna alışın, bu yardımlar artık sürmeyecek. Sorun İsrail değil, Amerika'nın değişmiş olması. Bu süreç bitti ve sona erecek; artık sadece bir zaman meselesi." şeklinde konuşmuştu.

- ABD ile İsrail arasındaki güvenlik anlaşması

İsrail ile ABD arasında ilk kez 1998'de imzalanan güvenlik anlaşması yaklaşık 10'ar yıllık aralarla yenilendi.

ABD, varılan anlaşma kapsamında İsrail'e 1998'deki 10 yıllık süreçte 21,3 milyar dolar, 2008'deki 10 yıllık süreçte 32 milyar dolar, 2016'daki anlaşmada da 10 yıllık süreçte 38 milyar dolar askeri yardım yapmayı kabul etmişti.

ABD yönetimi, 2016 yılında imzalanan anlaşma kapsamında taahhüt ettiği 38 milyar doların 33 milyar dolarını askeri teçhizat alımı, 5 milyar dolarını ise füze savunma sistemleri için ayırmıştı.