Erhürman, basın mensuplarının sorularını yanıtladı… “Dönüşümlü başkanlık, son geceye kalacak bir konu değil”

Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar'ın bir tür aşamalı süreç planladığını, 'dönüşümlü başkanlık, müzakerenin başlaması durumunda ilk ele alınacak konulardan biridir' diyerek ara bulmaya çalıştığını belirterek, dönüşümlü başkanlığın, son geceye kalacak bir konu olmadığını vurguladı.

"Siyasi eşitlik ve dönüşümlü başkanlık konusunun müzakere metodolojisinin bir parçası olması gerektiği" yönündeki görüşünü ifade eden Erhürman, siyasi eşitliğin, Kıbrıs sorununun bugüne kadar çözüme ulaşamamasındaki temel unsurlardan biri olduğunu belirtti. Cumhurbaşkanı Erhürman, dönüşümlü başkanlık konusunun güvenlik ve garantiler gibi başka başlıklarla eşleştirilmesinin doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Dönüşümlü başkanlığın Kıbrıslı Türklerin, kurulacak ortak yapıda belirli dönemlerde liderlik yapabilmesinin sembolik bir göstergesi olduğunu ifade eden Cumurbaşkanı Erhürman, bunun Kıbrıs Rum tarafının Kıbrıslı Türklerle siyasi gücü ve adadaki zenginliği paylaşmaya hazır olup olmadığını ortaya koyduğunu kaydetti.

Cumhurbaşkanı Erhürman, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar’ın ev sahipliğinde, Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis ile yaptığı üçlü görüşmenin ardından açıklama yaparak basın mensuplarının sorularını yanıtladı.

-"Diplomasiye şans tanıyorum"

Rum Lider Hristodulidis’in, Maraş ve Mağusa Limanı önerisine kıyasla, Türkiye Cumhuriyeti'yle istişare içinde çok daha dengeli ve kabul edilebilir bir öneri sunduklarını ifade eden Erhürman, bu öneriyi açıklamayarak diplomasiye şans tanıdığını kaydetti.

Gelen soru üzerine, toplantıda Rum Lider Hristodulidis’in masaya getirdiği 19 maddeli öneriye değinildiğini belirten Erhürman, bu önerinin bugünkü toplantıda kendisine ve Holguin’e basılı olarak sunulduğunu söyledi.

Erhürman, dönüşümlü başkanlık konusunun metodolojik değil de esasa ilişkin olduğuna dair görüşe katılmadığını belirterek, bu konunun metodolojik olmasının sebebinin, daha önceki müzakerelerin siyasi eşitlik ve Rum liderliğinin bunu kabul etmeye; toplumuna anlatma noktasında tıkanması olduğunu kaydetti.

- “Dönüşümlü başkanlıkla, güvenlik ve garantilerin eşleştirilmeye çalışılması…”

Crans-Montana sürecinin çökmesindeki en büyük etkenlerden birinin siyasi eşitlik unsuru olan dönüşümlü başkanlıkla, güvenlik ve garantiler gibi bir konunun eşleştirilmeye çalışılması olduğunu söyleyen Erhürman, “O eşleştirme çalışması metodolojik bir çalışmadır. Yani hiçbir yerde bize bu iki konunun eşleştirilmesi gerektiği söylenmiyor. Bir metodoloji seçilmiş, bu ikisini eşleştirin, ikisini birlikte halledin denilmiş. Biz de diyoruz ki bunların eşleştirilmesi metodolojik olarak yanlıştır.” Diye konuştu.

Çekirdek konu haline gelen siyasi eşitlik meselesinin, bugüne kadar çözüme ulaşamamanın temel sebebi olması sebebiyle Kıbrıs Türk tarafının dönüşümlü başkanlığı istediğini ifade eden Erhürman, Kıbrıs Türk tarafının “güvenliği” en önemli konu olarak gördüğünü vurguladı.

Dönüşümlü başkanlığın kabul edilmemesini, “Kıbrıs Rum halkının gerçekten Kıbrıslı Türklerle gücü ve adadaki zenginliği paylaşmaya hazır olmadığını gösteren sembolik bir durum” olarak nitelendiren Erhürman, “Bugüne kadar bizi çözüme ulaştırmayanın ne olduğuna dair bir tespit üzerinden ilkesel olarak belli şeyleri kabul edelim ve müzakereye geçelim.” dedi.

-“Kıbrıslı Rumların, adadaki zenginliği ve gücü paylaşmaya hazır olduklarını süreç başlamadan göstermeleri gerekir”

Türkiye Cumhuriyeti ile hangi konuların istişare edildiği ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bugünkü açıklamaları hakkındaki soruyu yanıtlarken Erhürman, kendileri tarafından masaya götürülen tüm önerilerin istişare edildiğini vurguladı.

Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın ziyaret sebebinin bu konu olmadığının da altını çizen Erhürman, Fidan’ın daha önce aksayan ziyaret planları nedeniyle KKTC’ye geldiğini aktardı.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ve kendilerinin de sürecin Crans-Montana’dakinden farklı olması gerektiğini dile getirdiklerini kaydeden Erhürman,  Erdoğan’ın, “Bizim için çözümsüzlük çözüm değildir.” dediğini hatırlattı.

"Rumların, adadaki zenginliği ve gücü paylaşmaya hazır olduklarını süreç başlamadan göstermeleri gerekir"

Bu seferki sürecin farklı olabilmesi için Kıbrıslı Rumların, adadaki zenginliği ve gücü paylaşmaya hazır olduklarını sürecin sonunda değil başlamadan göstermeleri gerektiğini vurgulayan Cumhurbaşkanı Erhürman, “Aslında bu ön şart değil. Bu çözüm isteyen bir liderin bugüne kadarki deneyimlerden çıkardığı derslerle ilgilidir.” şeklinde konuştu.

Müzakere olsun diye müzakere istemediklerini, çözüme ulaştıracak müzakere istediklerini ifade eden Erhürman, Erdoğan’ın da bunu söylediğini belirtti. Erhürman, “Türkiye ile tam bir istişare içindeyiz. Tam bir istişare içinde de olmaya devam edeceğiz.” dedi.

COP31 (Conference of the Parties - 31. Taraflar Konferansı) sırasında Hristodulidis ve Guterres’le görüşme önerisinde bulunduğunu da sözlerine ekleyen Erhürman, kısıtlı süreden dolayı görüşme yapılamayacağını kaydetti.

-“Genel Sekreter ile görüşme en geç bir buçuk ay içinde…”

BM Genel Sekreteri Guterres’le yapılacak üçlü görüşme ile ilgili henüz bir tarih konuşulmadığını belirten Erhürman, en geç bir ya da bir buçuk ay içinde olabileceğini de söyledi.

-Pile konusu…

Pile geçişlerinde yaşanan sorunların görüşülmesi ve Holguin’in dönüşümlü başkanlığın müzakerelerin ilk maddesi yapılması önerisi üzerine gelen sorulara yanıt olarak Cumhurbaşkanı Erhürman, Pile’nin kendileri için bir kapı olmadığını, kapılar haritasında bulunmadığını ancak New York'ta geliştirilen bir öneri olduğunu söyledi.

Kendisinin Haspolat'ı araçlı geçiş kapısı olarak önermeyebileceğini ifade eden Erhürman, Rum Liderin, Kiracıköy ile Eylence arasında belli bir noktadan itibaren ara bölgeden 3,3 kilometre yol geçmesini istediğini ancak bu genişlikte bir alanın yürürlükteki başka hiçbir geçiş noktasında bulunmadığını kaydetti.

Bu genişlikte izole bir alanda yaşanabilecek suç olaylarından endişe duyduklarını belirten Erhürman, eğer ara bölge kullanılacaksa denge kurulması için arak Pile önerisinin getirildiğini anlattı.

Açılması için anlaşmaya varılan kapılar için belli bir süreç gerektiğini ve hemen açılmayacağını dile getiren Erhürman, diğer kapıların da görüşülmeye devam edeceğini vurguladı.

Dönüşümlü başkanlığın, görüşmelerin birinci maddesi yapılması gibi bir önerinin henüz Holguin veya BM’den gelmediğini dile getiren Erhürman, “görüşme sürecinin kademelere bölünmesi, dönüşümlü başkanlık kabul edilmedikçe diğer konulara geçilmemesi” şeklinde bir öneri gelirse değerlendirebileceğini ifade etti.

-“9 senelik durgunluğun sorumlusu ben değilim”

“9 senelik durgunluğun sorumlusu ben değilim.” diye konuşan Erhürman, bir sene içerisinde iki tane kapı açıldığını ve diğer kapıların da haftalar içinde BM Genel Sekreteri huzurunda ele alınmasının bir başarı olduğunun altını çizdi.

-Siyasi eşitlik…diğer güven yaratıcı önlemler…

Siyasi eşitliğin içeriğiyle birlikte kabul edilmediği bir noktada müzakereye başlamayacağını belirten Erhürman, “Diğer güvenlik yaratıcı önlem önerilerimizden de vazgeçmiş falan değiliz. AB vatandaşlığı, karma evlilikle doğan çocuklarımız, spor meselesi… Bunlardan da vazgeçmiş değiliz. Dolayısıyla adım adım ilerleme çabalarına devam edeceğiz.” dedi.

Haber: Dervişe Çobancık-Fotoğraf: Erol Uysal